Baba Katili

“Baba Katili” (Gürcüce: მამის მკვლელი), Aleksandre Kazbegi’nin 1882 yılında ilk kez basılan romanıdır. Sevda üzerine kurulu bir anlatı sunarken, 19. yüzyılda Gürcistan’ın politik ve toplumsal çalkantılarını da gözler önüne serer; bu yönüyle Gürcü edebiyatının eleştirel gerçekçilik akımının öne çıkan örneklerinden biri kabul edilir.

Kazbegi, Droeba gazetesinde çalıştığı dönemde, gazetecilik görevlerinin yanı sıra eksik kalan sayfaları dolduran bir “kurtarıcı” gibi hareket ederdi. Kırmızı kalemle silinen satırları tamamlamak, bazen mum ışığında, bazen lamba ışığı altında uzun saatler harcamak onun rutin işiydi. “Baba Katili” adlı eser de tam bu atmosferde, gazetenin ofisinde kaleme alınmıştır.

Roman, Rus işgali altındaki Gürcistan’da, Nunu ve İago’nun tutkulu aşkını merkezine alır. Nunu, savaşçı babasının yokluğunda amcasının yanına yerleşir ve amcasının, Rus yönetiminin köye atadığı memurla evlenmesini istemesiyle ikili zor bir çıkmaza girer. Girgola adlı evli bir adam Nunu’ya göz koyar, onu elde etmek için İago’ya haksız suçlar isnat eder, hapse atar ve ardından Nunu’ya tecavüz eder. Koba adlı bir dost, Girgola’ya karşı intikam yemini eder; İago’yu hapishaneden kaçırıp Çeçenistan’a sığınır ve orada Şamil’in korumasına girer. Çeçenleri, Kazbegi’nin metninde özgürlük savaşçısı olarak tasvir ettiği bir grup olarak sunulur.

Nunu, Girgola’dan kaçmayı başarır ve Koba’nın yardımıyla babasıyla buluşur. Ancak Girgola, bir gece baskın düzenleyerek Nunu’nun babasını öldürür; Nunu da bu kayıp ve aşkının son bulması üzerine ölür. Hikâye, Koba’nın ormanda Girgola’yı öldürmesiyle Nuno ve İago’nun intikamının tamamlanmasıyla sona erer. Eser, 1923 yılında Amo Beknazarov tarafından sinemaya uyarlanmıştır.

Kazbegi’nin bu romanındaki Koba karakteri, fakirlerin yanında duran, otoriteye karşı şiddetle mücadele eden ve zenginlerin mallarını paylaşan bir figürdür. Daha sonraki yıllarda, Sovyet lideri İoseb Cugaşvili (Stalin), bu kahramandan esinlenerek “Koba” takma adını benimsemiştir.