Deniz Baykal
Türk siyasetçi (1938–2023)
Deniz Baykal, 20 Temmuz 1938 tarihinde Antalya'da dünyaya geldi ve 11 Şubat 2023'te Ankara'da hayata veda etti. Türk hukukunun, siyaset biliminin ve siyasetin önemli isimlerinden biri olan Baykal, aynı zamanda uzun yıllar boyunca Cumhuriyet Halk Partisi'nin (CHP) genel başkanlığını yürüttü. Siyasi kariyerine Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi'nden mezun olduktan sonra akademik alanda devam eden Baykal, 1960'lı yılların başında Siyasal Bilgiler Fakültesi'nde asistanlık yapmaya başladı ve kısa sürede doçent unvanını kazandı. Amerika Birleşik Devletleri'nde Rockefeller Vakfı'nın sağladığı bursla Columbia ve Berkeley üniversitelerinde araştırmalar yaptıktan sonra ülkesine dönerek akademik çalışmalarına devam etti.
Baykal'ın siyasete girişi 1973 yılında gerçekleşti. Bu tarihte yapılan genel seçimlerde Meclis'e giren Baykal, siyasi kariyerinde önemli roller üstlendi. Bülent Ecevit'in başbakanlığı döneminde kurulan 42. Hükûmet'te Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı olarak görev aldı. 12 Eylül 1980 döneminde ise kısa süreliğine gözetim altında tutulan Baykal, 1987 yılında yapılan seçimlerde Sosyaldemokrat Halkçı Parti'den (SHP) milletvekili seçilerek parlamentoya geri döndü ve bu partide genel sekreterlik görevini üstlendi. 1992 yılında CHP'nin yeniden kurulmasıyla birlikte partinin genel başkanlığına seçildi ve bu görevi uzun yıllar boyunca sürdürdü.
Baykal, 1995 yılında Tansu Çiller'in genel başkanı olduğu Doğru Yol Partisi ile kurulan koalisyon hükûmetinin bozulmasının ardından, 1995-1996 yılları arasında kurulan yeni koalisyonda başbakan yardımcılığı ve dışişleri bakanlığı görevlerini üstlendi. 1999 genel seçimlerinde CHP'nin %10 barajını geçememesi üzerine genel başkanlık görevinden istifa ettiyse de, 2000 yılında yeniden genel başkan seçildi. 2002 genel seçimlerinde partisi ana muhalefet konumuna yükseldi ve Baykal, bu dönemde siyasi arenada etkili bir figür olarak yer aldı. 2010 yılında yaşadığı bir skandal sonrasında genel başkanlık görevinden ayrılmak zorunda kaldı.
Siyasi deneyiminin yanı sıra Baykal, Meclis'in en yaşlı üyesi olarak 2015 yılında bir süre Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığı görevini de yürüttü. Haziran ve Kasım 2015'te yapılan seçimler sonrasında sırasıyla birer hafta süresince Meclis başkanlığına vekâlet etti. Bu görevler sırasında siyasi tecrübesi ve parlamenter kimliğiyle dikkat çeken Baykal, milletvekilliğini ölümüne kadar sürdürdü ve Antalya'yı temsil etmeye devam etti.