My Lai Katliamı
1968'de Vietnam Savaşı sırasında Amerikan askerleri tarafından sivillerin topluca öldürülmesi
Vietnam Savaşı'nın en karanlık sayfalarından biri olan My Lai katliamı, 16 Mart 1968 tarihinde ABD askerlerinin Quang Ngai bölgesindeki My Lai, My Khe ve Son My köylerinde gerçekleştirdiği toplu sivil katliamıdır. Olay, sadece bu üç köyde değil, aynı zamanda komşu yerleşimlerde de eş zamanlı olarak yaşanmıştır.
Saldırının sorumlusu ABD birlikleri, teğmen William Calley komutasındaki bir grup asker tarafından gerçekleştirildi. ABD ordusunun resmi kayıtlarına göre 347 sivilin katledildiği bu trajedi, savaşın en kanlı sivil facialarından biri olarak tarihe geçti. İngiliz bir gazetecinin olaydan bir yıl sonra yaptığı haberle dünya kamuoyuna duyurulan katliam, ABD ordusunun fotoğraflarla da belgelenmişti. Öldürülenlerin çoğu, Güney Vietnam sınırları içinde yaşayan ve Vietkong üyeleri olmayan masum sivillerdi. Bu durum, hem ABD içindeki hem de uluslararası alandaki tepkilerin giderek artmasına yol açtı.
Katliamın durdurulması ise tesadüf eseri gerçekleşti. ABD’nin hafif Hiller OH-23 Raven modeli askerî helikopteriyle keşif uçuşu yapan Hugh Thompson Jr. ve ekibi, yerde yaşanan dehşete tanık olduklarında müdahale etmekten başka seçenekleri olmadığını anladılar. Thompson, merkeze durumu bildirmenin yanı sıra, katliamın devam etmesi durumunda ABD askerlerini vurmakla tehdit etti. Ekibiyle birlikte kurtarabildiği bazı Vietnamlı sivilleri güvenli bölgeye taşıdı. Ne var ki Thompson’un raporu görmezden gelindi; hatta meslektaşları tarafından dışlanarak ölüm tehditlerine maruz kaldı. ABD ordusu içinde yaşanan bu suskunluk, olayın ardından gelen soruşturmalar sırasında da kendini gösterdi.
Dava sürecinde teğmen William Calley ve beraberindeki 14 asker hakkında dava açıldı. Ancak, ABD yargı sistemi sonunda bu askerlerin neredeyse tamamını aklandı. Calley’in ömür boyu hapis cezası ise ABD Başkanı Richard Nixon’un çıkardığı afla sadece iki yıl ev hapsine çevrildi. Bu karar, hem ABD içinde hem de dünya genelinde büyük bir tepkiyle karşılandı ve savaş suçlarına verilen cezaların ne kadar yetersiz kalabildiğine dair kalıcı bir tartışma başlattı.